Özel Öğrenme Güçlüğü, bir çocuğun konuşma, yazma, okuma veya matematiksel hesaplamalar yapma yeteneğini önemli ölçüde etkileyen nöro-gelişimsel bir bozukluktur. Hayatın erken dönemlerinde başlar ve erken yapılırsa tespit edilmesi kolaydır. Ancak bazı SLD türleri yetişkinliğe kadar gözden kaçabilir. ÖÖB türleri arasında disleksi (okumada zorluk), disgrafi (yazma ve çizimde zorluk), diskalkuli (hesaplamada zorluk) ve daha fazlası bulunur. Bozukluk, çocuğun akademik yaşamında hasara neden olur ve çocuğun geleceğinin zarar görmemesi için profesyonel müdahale gerektirir.

 

Özel Öğrenme Güçlüğünün Belirtileri Nelerdir?

Özel öğrenme güçlüğü olan çocuklar şunları gösterebilir;

  •  Düşük akademik performans 
  •  Yavaş yazma 
  •  Çoklu yazım hataları 
  •  Okuma güçlüğü – Yazmada zorluk 
  •  Hesaplamada zorluk 
  •  Kuralları takip etmede zorluk – Talimatları anlamıyormuş gibi görünme 
  •  Sık sık tekrarlar isteme 

    DEHB olarak, Dil gecikmeleri, Gelişimsel koordinasyon bozuklukları, İşitsel işlemleme bozukluğu, Dispraksi, Zayıf yürütücü işlevler, Karşı gelme bozukluğu, davranış bozuklukları ve Depresif bozukluklar, belirli öğrenme güçlükleriyle ilişkili en yaygın durumlardır.

 

Özel Öğrenme Güçlüğü Türleri Nelerdir?


1. Disleksi (Okuma güçlüğü ): Disleksili çocukların okuma problemleri vardır. Harfleri birleştirmede ve okumada güçlük çekerler. Genellikle okumayı içeren etkinliklerden kaçınırlar. Dil öğrenme güçlükleri yaşayabilirler.

Disleksinin alt türleri şunlardır:
– Fonolojik disleksi: Kafiye yapma, bir kelimeyi daha küçük birimlere ayırma, harfleri birleştirme ve bir kelimeyi okuma gibi fonolojik farkındalık becerilerinde zorluk.
– Yüzeysel disleksi: Görsel disleksi olarak da bilinir ve onları görünce tüm kelimeleri hatırlamakta zorluk ile kendini gösterir. Normal telaffuz kurallarına aykırı olarak kelimeler farklı yazıldığında bazı kelimeleri görerek okumayı öğrendik. Yüzeysel disleksisi olan çocuklar bu tür görme sözcüklerini hatırlayamazlar.
– Hızlı adlandırma disleksisi: Gösterildiklerinde sayıları ve harfleri hızlı bir şekilde adlandırmada zorluk.
– Çift eksiklikli disleksi: Sesbilimsel farkındalık ve adlandırma hızı ile ilgili zorlukların birleşimi.
– Yönlü disleksi: Yön duygusunda zorluk (sol parlak)

2. Disgrafi (Yazma zorluğu): Disgrafisi olan çocuklar genellikle düşüncelerini yazamazlar. Dilbilgisi, imla, noktalama işaretleri konusunda zorluk yaşarlar ve genellikle el yazıları zayıftır.

Disgrafinin alt türleri şunlardır:
– Disleksi-Disgrafi: Kendiliğinden yazılan yazı genellikle okunaksızdır, oysa çocuk tahtadan/kitaptan kopyalarsa okunabilir.
– Motor disgrafi: İnce motor aktivitelerinde güçlük, genellikle sakarlık. Okunamayan yazı (kopyalanan çalışma bile okunamıyor), kalem tutuşunun kötü olması, yazarken yana doğru eğilme fark ediliyor.
– Uzamsal disgrafi: Alanı anlamadaki zorluk nedeniyle zayıf el yazısı.
– Fonolojik disgrafi: Alışılmadık kelimeleri ve uydurma kelimeleri yazmada zorluk.
– Sözcüksel disgrafi: Düzensiz kelimeleri hecelemede zorluk (ses-harf kurallarına uymayan kelimeler)

3. Diskalkuli (Sayılar ve hesaplamalarda zorluk): Diskalkuli olan çocuklar sayı kavramlarında zorluk yaşarlar. Matematik problemleri, matematiksel akıl yürütme, hesaplamalar vb. ile ilgili zorluklar.

Diskalkulinin alt türleri şunlardır:
– Sözel diskalkuli: Sözlü olarak söylenen matematiksel kavramları adlandırma ve anlamada zorluk. Okuyup anlayabilirler, ancak dinleyip anlayamayabilirler.
– Praktognostik diskalkuli: Öğelerin ve nesnelerin değerlerini ve miktarını anlamada zorluk, matematiksel kavramları günlük yaşama aktarmada zorluk.
– Sözcüksel diskalkuli: Sayıları, matematiksel denklemleri ve sembolleri okumada zorluk.
– Grafiksel diskalkuli: Matematiksel semboller yazmada zorluk.
– İdeognostik diskalkuli: Görsel sayıların ve şekillerin yokluğunda zihinsel olarak hesaplama zorluğu.
– İşlemsel diskalkuli: Hem yazılı hem de sözlü olarak matematiksel hesaplamaları veya işlemleri tamamlama zorluğu.

4. Dispraksi (Motor aktivitede zorluk): Dispraksisi olan çocuklar alkışlamak, diş/saç fırçalamak, veda etmek gibi motor hareketleri öğrenmekte güçlük çekerler. Sözcüklerin telaffuzunda ve konuşmanın netliğinde, yavaş el yazısında, zayıf kalem tutuşunda güçlük çekerler.

ÖÖG’nin Nedenleri Nelerdir?

Öğrenme Bozuklukları en sık olarak şunlardan kaynaklanır;
– Genetik nedenler
– Nörobiyolojik problemler
– Duyusal işleme güçlükleri
– Doğumda gecikmeli ağlama gibi komplikasyonlar

Annenin hamilelik sırasında toksinlere, alkole, ilaçlara maruz kalması gibi çevresel faktörler

 

ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜNÜN TEDAVİSİNDE İZLENECEK YOL NEDİR?

1-Çocuk ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir. Bu değerlendirme sayesinde yanlış tanı konulmasının önüne geçilir. Değerlendirmede çocuğun genel zeka seviyesi, entelektüel düzeyi, sosyal becerileri ve günlük yaşam becerileri değerlendirilir.
2-Değerlendirmenin sonucuna göre çocuğun ihtiyaçlarına uygun eğitim programı hazırlanır.
3-Bu program bireysel derslerle çocuğa uygulanır. Aile ise evde çocuğun programının takipçisi olur.